GFP ordunun gücünü yalnız platforma sayları ilə deyil, insan resursu, hava və quru vasitələrinin ümumi parkı, maliyyə imkanları, logistika və infrastruktur kimi çoxsaylı parametrlərin birləşməsi ilə qiymətləndirir. Azərbaycanın 60-cı pillədə qərarlaşması, bu parametrlərin bir neçə xətt üzrə yaxşı balanslandığını göstərir: modern silahlanma və texnoloji yenilənmə ilə yanaşı, dövlətin bu imkanları uzunmüddətli saxlayacaq iqtisadi və təşkilati bazası. Qafqaz miqyasında lider mövqe isə Azərbaycanın “strateji dayanıqlılıq” göstəricilərinin (idarəetmə, təminat, səfərbərlik və infrastruktur potensialının) daha yüksək qiymətləndirildiyini deməyə əsas verir.
Hərbi-siyasi baxımdan GFP-də yüksək mövqe Azərbaycanın çəkindirmə imkanlarını gücləndirən faktor kimi çıxış edir. Belə reytinqlər birbaşa döyüş planı deyil, amma regionda güc balansının oxunuşuna təsir edən indikator rolunu oynayır: qarşı tərəf risk hesablamasını yeniləyir, tərəfdaşlar isə əməkdaşlıq potensialını daha ciddi qiymətləndirirlər. Azərbaycanın coğrafi mövqeyi, enerji və nəqliyyat xətlərindəki rolu nəzərə alınanda, ordunun güclənməsi bu strateji xəttlərin müdafiəsi üçün əlavə zəmanət yaradır və dövlətin manevr imkanlarını artırır.
Texniki baxımdan GFP indeksinə güclü təsir edən sahələrdən biri hava gücü və onun ümumi döyüş sisteminə inteqrasiyasıdır. Müasir münaqişələrdə “hava gücü” artıq yalnız pilotlu aviasiya deyil, kəşfiyyat, zərbə, hava hücumundan müdafiə, radioelektron mübarizə və idarəetmə-rabitə (C2) elementlərinin birlikdə işləməsi kimi ölçülür. Azərbaycanın son illərdə formalaşdırdığı kəşfiyyat-zərbə konturları, pilotsuz sistemlərin geniş tətbiqi və artilleriya ilə koordinasiya imkanları ordunun taktiki çevikliyini artırır. GFP doktrinanı birbaşa ölçməsə də, bu tip imkanlar texniki bazanın yenilənməsi və sistemin ümumi güc balansı kimi göstəricilərdə öz əksini tapır.
Quru Qoşunları xəttində GFP-nin məntiqi zirehli texnika, artilleriya və ümumi mobil imkanların cəmini nəzərə alır. Azərbaycanın modernləşmə xətti və əməliyyat təcrübəsi quru komponentinin effektivliyini yüksəldən amillərdir: hədəfin sürətli aşkarlanması, dəqiq atəşlə dəstəklənən manevr və müxtəlif qoşun növlərinin uzlaşdırılması qısa müddətdə nəticə almağa imkan verir. Bu, “say üstünlüyü” ilə yanaşı, “keyfiyyət üstünlüyü”nün də praktiki dəyərini artırır və reytinqdəki mövqenin arxasında duran əsas səbəblərdən biri kimi çıxış edir.
Logistika və dayanıqlılıq GFP metodologiyasında xüsusi yer tutur və Azərbaycanın üstün göründüyü sahələrdən biridir. Ölkənin iqtisadi resursları, nəqliyyat infrastrukturu və regional bağlantıları operativ yerdəyişməni, təminatı və ehtiyatların dövriyyəsini sürətləndirir. Müdafiə sənayesində istehsal/yığım-inteqrasiya xəttinin genişlənməsi də təchizat təhlükəsizliyini gücləndirən amildir: ehtiyat hissələri, servis imkanları və texniki bərpa dövrünün qısalması real döyüş dayanıqlılığına çevrilir. Bu tip sistem dayanıqlılığı GFP kimi indekslərdə mövqenin möhkəmlənməsinə xidmət edir.
Azərbaycan üçün 60-cı pillə həm əldə olunmuş güc balansının göstəricisi, həm də gələcək yüksəliş üçün möhkəm baza kimi qiymətləndirilə bilər. Regionun lider ordusu statusu Azərbaycanın təhlükəsizlik arxitekturasında əsas dayaqlardan biri olduğunu və güc faktorunun ölkənin strateji maraqlarını qorumaqda mühüm rol oynadığını təsdiqləyir. Bu reytinq fonunda ən önəmli məqam ondan ibarətdir ki, Azərbaycan hərbi potensialını yalnız silahlanma ilə deyil, idarəetmə, təminat və texniki modernləşməni bir sistem daxilində birləşdirərək inkişaf etdirir. Məhz bu sistemlilik də GFP-nin hesablamalarında üstün mövqeyə çıxmağın əsas şərtidir.
Firuz Bağırov
Ordu.az
